Ngồi Thiền Trong Doanh Nghiệp - Đơn Giản Nhưng Đặc Biệt

  

Doanh nghiệp nhất thiết phải có phòng riêng dành cho việc ngồi thiền. Thiền phòng không cần quá lớn hay quá nhỏ nhưng nhân viên có thể vào đó, thỉnh một tiếng chuông và thực tập lắng lòng lại im lặng theo dõi hơi thở. Khi tâm theo dõi hơi thở từng nhịp một thì ngay lập tức tâm trở về với thân, hiện tại hiện tiền và mọi lo toan trong công việc biến mất, căng thẳng hay sợ hãi nhanh chóng giảm sút và khi liên tục theo dõi hơi thở như vậy, nhân viên sẽ không còn mệt mỏi, trở nên vui vẻ và bước ra ngoài, một con người hoàn toàn mới xuất hiện nơi đó. Đây là cách làm mới bản thân, tìm lại bình an cho bản thân hay cân bằng được giữa công việc hối hả và đời sống hiện tại. Thực tập thiền chẳng có gì là cao siêu cả, đơn giản chỉ theo dõi hơi thở hay ý thức về hơi thở, đưa tâm hòa hợp với thân và thiền chỉ làm duy nhất một công việc này mà thôi. Các doanh nhân Tây phương bây giờ tìm đến thiền rất nhiều, họ sử dụng văn phòng làm việc thành một nơi thiền toạ, tận dụng mọi cơ hội thực tập thiền, tập theo dõi hơi thở và làm mới mình, họ cảm thấy xả bỏ được stress và nắm bắt sự sống trong giây phút hiện tại.

Tuy nhiên, thiền được áp dụng mọi lúc mọi nơi, không hẳn là chỉ đi vào thiền đường hay phòng ngồi thiền thì mới thiền được. Nơi đâu cũng có thể thiền, thiền khi chạy xe, khi nghe điện thoại, khi soạn thảo văn bản, khi uống cà phê với đồng nghiệp, khi đi vệ sinh hay ăn cơm… Doanh nhân biết làm việc không bao giờ than phiền không có thời gian để ngồi thiền, thiền không phải chờ đến chùa, vào thiền đường, có đông thiền sinh thì mới có thể thiền, thiền được sử dụng khắp mọi nơi trong đời sống làm việc. Khi chạy xe, ta biết là đang chạy xe, đến đèn đỏ, ta mỉm cười với đèn đỏ và ý thức ta đang dừng xe, ta để tâm chú ý hoàn toàn vào việc lái xe, không để cho nó chạy lung tung ở công sở, ở ngân hàng hay ở thị trường chứng khoán.

Khi nghe điện thoại, âm thanh ồn ào thế vẫn có thể tập trung được. Chuông điện thoại reo, ta dừng lại mọi công việc, lắng nghe từng tiếng chuông điện thoại, sau tiếng thứ ba ta quyết định bắt máy, tâm của ta chỉ làm một công việc duy nhất là nói chuyện điện thoại, đừng để tâm bắt ta phải làm đủ thứ chuyện song song với việc nói chuyện điện thoại. Khi ăn cơm ta đừng có nói chuyện, nên sử dụng giờ ăn cơm thực tập thiền và thư giãn, nên từ chối mọi lời hỏi han hay bàn tán về công việc lúc ăn cơm. Khi ý thức từng động tác ăn cơm, nhai cơm thật chậm, ý thức từng món đồ ăn và biết cách gọi tên từng thành phần của món ăn, ta quán chiếu sự sống đang góp mặt trong bữa ăn để ăn với lòng biết ơn sâu sắc về sự đóng góp của muôn loài, đừng ăn những thức ăn nhanh có hại cho sức khỏe hay ăn một cách hối hả mà không biết mình đang ăn. Đó là thiền, thiền trong từng phút giây, như khi từ văn phòng đến chỗ để xe hay đi từ toà nhà này sang toà nhà kia vẫn có thể đi kinh hành như thường, không nên vắt giò lên cổ hay đi như bị ma đuổi.

Công việc lúc nào cũng có, chỉ có điều ta biết dừng lại trở về chính mình, dừng lại tức là ý thức được mình đang làm gì. Nhiều ngưởi hiểu nhầm dừng lại có nghĩa không làm gì hết, ngồi bất động và theo dõi hơi thở. Dừng lại tình trạng rong ruổi của tâm, ý thức cái gì đang diễn ra đối với hành động, lời nói hay tâm ý và tình trạng biết rõ ràng điều đang diễn ra bên trong và bên ngoài ta gọi là chánh niệm. Khi mệt mỏi, ta phải biết là mình đang mệt mỏi, việc biết rõ như vậy cho phép ta không tiếp tục làm việc hay suy nghĩ, ta quay về hơi thở giúp thân tâm nghỉ ngơi. Người biết mình đang mệt mà không chịu nghỉ ngơi, cố gắng ép thân tâm làm việc hết sức sẽ dễ bị bệnh và trở nên suy nhược. Khi ta giận, chánh niệm giúp ta biết là mình đang giận, lúc này ta rời khỏi nơi đó, không nghe đối phương làm cho mình giận nói gì nữa, ra ngoài văn phòng và đi thiền hành dọc theo hành lang để bảo hộ cho tâm ta không trở nên quá tải bởi cơn giận, sau đó bắt đầu quán chiếu về nguyên nhân của cơn giận, cách thực tập này giúp không xảy ra cuộc đấu khẩu và giữ được hòa bình trong công sở. Uống cà phê cũng thiền được, theo dõi từng động tác pha cà phê, rót cà phê, uống từng ngụm cà phê và thưởng thức hương vị cà phê. Ta không uống cà phê ừng ực mà nhấp từng ngụm nhỏ đế biết hương vị của nó, cảm nhận từng giọt cà phê đang lan tỏa trong cơ thể và tinh thần đang trở nên sảng khoái. Mọi cảm thọ như thế đều phải ý thức và khi tâm quyết định uống cà phê thì hãy chiều cái tâm, để cho nó hoàn toàn được uống cà phê, khi uống cà phê mà còn nghĩ ngợi đến dự án này dự án kia theo kiểu quảng cáo của trà Lipton trên truyền hình, uống Lipton thì có thể có nhiều sáng kiến, đó không phải là thiền. Thiền là khi uống trà Lipton chỉ để uống trà Lipton thôi. 

Bản thân an lạc và nhẹ nhàng thì công việc trở nên dễ dàng và sinh động. Nhân viên khi làm việc thường không tiếp xúc được thực tại sinh động đang diễn ra mà chỉ mong cho xong việc. Một nhân viên ngân hàng nhiều khi buồn đến nỗi không thèm mỉm cười hay chú ý đến khách hàng của mình, họ chỉ biết nhận cuốn sổ tiết kiệm, gõ máy vi tính, kiểm tra sơ sơ chứng minh thư rồi lấy tiền giao cho khách hàng. Họ làm việc như một cái máy mà chẳng ý thức được thực tại sinh động đang diễn ra ngay trong chính công việc của họ: họ đang gặp gỡ một khách hàng đặc biệt, họ đang làm một công việc đặc biệt, họ đang ở một nơi đặc biệt, chung quanh họ là các đồng nghiệp đặc biệt, lời nói của họ hay cách họ mỉm cười cũng rất đặc biệt, và bao nhiêu điều đặc biệt khác. Ý thức được như vậy thì nhân viên sẽ làm việc một cách rất đặc biệt, mỗi hành động và lời nói đều được trau dồi rõ ràng, cái tâm tập trung cao độ vào công việc, khi đó công việc diễn ra trôi chảy, nhanh chóng nhưng nhẹ nhàng, người khách hàng ra về nói lời cảm ơn với nhân viên và chính nhân viên thưởng thức được lời cảm ơn, biến lời cám ơn  thành chất liệu nuôi dưỡng. Người nhân viên biết tiếp xúc với sự sống trong những điều đơn giản như thế, tuy đơn giản nhưng rất đặc biệt.

Phòng ngồi thiền hay thiền phòng là một thứ biểu tượng doanh nghiệp. Doanh nhân đừng lo sợ việc mở thiền phòng thì sẽ bị chê cười là yếu đuối và chẳng có ai đi vào ngồi thiền hay cho đó là việc tốn kém chi phí. Chuyện gì cũng có khởi đầu của nó, áp dụng hình thức ngồi thiền khi căng thẳng thành công sẽ dẫn tới việc áp dụng thiền ở những nơi khác, nơi văn phòng, nơi căn tin, nơi nhà để xe, nơi nhà máy hay nơi tiếp khách… Toàn bộ công ty biến thành nơi thực tập thiền và thói quen phát sinh, mà thói quen có mặt thì không cần nhắc nhở người ta cũng làm, đây là biểu tượng, biểu tượng thể hiện ở chỗ không nói thì ai cũng biết. Doanh nghiệp mà không người nào bị căng thẳng, bị cái sân chi phối hay bị quá tải và mệt mỏi vì công việc thì doanh nghiệp đó rất may mắn, thật là nhiệm mầu nếu như người nào trong công ty cũng đều thực tập được như vậy.

Đức Phật dạy quán niệm hơi thở để an tịnh thân tâm, quay về giây phút hiện tại và giảm căng thẳng cũng như tránh được các căn bệnh hiện đại. Xã hội càng hiện đại thì những căn bệnh hiện đại càng gia tăng: bệnh căng thẳng, bệnh trầm cảm, bệnh tự ti, bệnh tâm thần, bệnh suy nhược thần kinh, bệnh trĩ,… và đủ thứ bệnh khác. Thực tập thiền là để thực tập thiền mà thôi, không nhằm mục đích gì cả nhưng mà hệ quả của nó to lớn vô cùng. Đức Phật nhờ ngồi thiền mà quán chiếu được sự sống, khám phá sự thật của vũ trụ hay cái mênh mông của hạnh phúc trong hiện tại. Sáng kiến hay sáng tạo thường phát khởi trong thời điểm mà con người tĩnh tâm nhất hay khi họ tập trung cao độ nhất. Thiền tập giúp tăng cường sức khỏe, thân tâm an tịnh và không làm cho thân tâm bị cuốn trôi trong tương lai hay chìm đắm trong quá khứ. Đa số doanh nhân bị stress đều do rơi vào tình trạng tâm đi lang thang hay tâm ôn đồm nhiều thứ và họ đã biết cách thiền tập để mang lại sự vững chãi cho bản thân. Thiền không phải là mốt, không phải là sản phẩm, không phải hình thức giải trí, mà thiền chỉ là thiền, nó chỉ là tên gọi, nhưng để cho dễ hiểu thiền là nghệ thuật sống, chỉ thẳng vào tâm, đưa tâm đoàn tụ với thân, khi đó thực tại hiện tiền.